+31(0) 74 750 8858 info@vaassen.net
English

Kleur en kleurmeetsystemen

 

Introductie

Het verdient aanbeveling om in de textiel- en confectiebranche gebruik te maken van kleurmeetsystemen voor het objectief bepalen van de kleur en kleurverschil. Hiervoor staan verschillende methoden en technieken ter beschikking. Niet iedereen realiseert zich dat de visuele waarneming van kleuren nogal persoonsgebonden is en sterk onderhevig aan invloeden van lichtsoort, vermoeidheid, ervaring en andere factoren. Alleen een instrumentele kleurmeetmethode heft deze nadelen op en zorgt voor een reproduceerbaar en objectief gemeten resultaat. Nog belangrijker is het objectief en gekwantificeerd vaststellen van kleurverschillen en daarmee bepalen of er sprake is van goed- of afkeur van geleverde textiele grondstoffen, halffabrikaten of eindproducten.

Kleurmeetsystemen zijn internationaal aanvaard en genormeerd (ISO 105-J01 General principles for measurement of surface colour). Kom meer te weten of kleurmeetsystemen en bekijk onze selectie van geschikte instrumenten.

 

Kleurwaarneming

Kleuren worden waargenomen door drie verschillende typen lichtgevoelige cellen (kegeltjes) in het netvlies. Elk type kegeltje bevat een ander kleurpigment en is daardoor gevoelig voor een bepaald kleurgebied. Naast de tint kan het menselijk oog ook de verzadiging en intensiteit van een kleur waarnemen. Hoe de kleur van een object wordt waargenomen hangt af van het kleurenspectrum van het object, het opvallende licht en de specifieke condities van het menselijk oog. Dat laatste kan sterk verschillen als gevolg van leeftijd, oogvermoeidheid en perceptie.

Kleur = Object x Licht x Oog

Om een kleur objectief te kunnen registereren zijn er instrumentele meetmethoden ontwikkeld om dit mogelijk te maken. In alle gangbare meetsystemen zijn het opvallende licht en de waarnemingscondities gestandaardiseerd. Dat wil zeggen dat er bij iedere meetmethode uitgegaan wordt van dezelfde, methodespecifieke condities. Dit zorgt voor een onderling vergelijkbare meting van de kleur van een object.

 

Kleurordeningssysteem

Om kleuren objectief te kunnen beschrijven is een kleurordeningssysteem nodig. Een van de meest bekende kleurordeningssystemen is CIEL*a*b*. Hierbij wordt de kleur van een gemeten object (onder standaard licht-en waarnemingscondities) omgezet in de drie variabelen L*, a* en b* waarbij :

L* = mate van donker (0 voor volkomen zwart) of licht (100 voor volkomen wit)

a* = mate van rood (+) of groen (-)

b* = mate van geel (+) of blauw (-)

 

Een ander veelgebruikt kleurordeningssysteem is CIEL*C*h*. De drie kleurvariabelen zijn hier :

L* = mate van donker (0 voor volkomen zwart) of licht (100 voor volkomen wit)

C* = mate van verzadiging (van 0 tot 60)

h° = tint (van 0° tot 360°)

 

Kleurmeetsystemen

Spectrofotometers en Colorimeters

Qua techniek zijn er in principe twee systemen waarmee de kleur kan worden gemeten. Er zijn spectrofotometers en colorimeters. Bij spectrofotometers wordt in prinicpe over het gehele lichtspectrum gemeten en vervolgens omgezet in coordinaten van een van de gekozen kleurordeningssystemen (bijv. CIEL*a*b* of CIEXYZ). Daarnaast zijn spectrofotometers ook veel geavanceerder en zijn er vaak allerlei colorimetrische functies en multi varialbel illuminant/observer condities mogelijk.

Een colorimeter maakt gebruik van 3 (electronische) filters. Via een rood, groen en blauw filter wordt het aandeel rood, groen en blauw bepaald. Dit zijn de tristimulus waarden X, Y en Z. Deze tristimulus waarden kunnen naar keuze worden omgezet in andere kleurcoordinaten. Een colorimeter is met name geschikt voor routinematige kleurmeting en vergelijking onder dezelfde condities. Ideaal voor kwaliteitsinspecties als ondersteuning van de eigen visuele waarneming.

Geometrie

Sferische instrumenten

Het belangrijkste kenmerk is het gebruik van een sferische holle bol waarin al het weerkaatste licht wordt verzameld (zowel het directe als indirect of diffuus) en gemeten. Dit type instrument is met name geschikt voor het meten van de kleur van een getextureerd of ruw oppervlakte zoals textiel.

Uni- of multidirectorale instrumenten

Bij dit type instrumenten is wordt het weerkaatste licht op een of meerdere specifieke hoeken gemeten. Hierbij kan bijv. de glans, die in dezelfde maar tegenstelde hoek weerkaatst als het opvallende licht, makkelijk worden uitgesloten.

De volgende geometrie is mogelijk :

Aanduiding d/0 0/d 0/45 45/0
Belichting diffuus normaal normaal 45°
Observatie normaal diffuus 45° normaal

 

Noot : normaal = 0° tot 10° | 45° = 45° ± 2°

 

Instrumentele meting van kleur en kleurverschil

 

Afhankelijk van het gekozen kleurordeningsssyteem levert de instrumentele metingen meerdere kleurcoordinaten op die tezamen een punt in de betreffende kleurruimte aangeven die overeenkomt met de kleur van het gemeten object onder de gegeven licht en observatiecondities.

 

Voorbeeld Meting 1:

 

 

CIEL*a*b*

L*=68, a* = -21 en b*=63

 

 

 

 

Bij een kleurverschilmetingen voeren we een tweede meting uit op het te vergelijken materiaal en bepalen het verschil tussen beide metingen. Hiervoor zijn verschillende formules beschikbaar. De basis van deze formules is dat het verschil (∆E) wordt vastgesteld tussen twee punten in de kleurruimte.

 

Voorbeeld Meting 2:

 

 

CIEL*a*b*

L*=64, a* = -24 en b*=64

 

 

 

 

 

 

Het kleurverschil ∆E is als volgt :

CIEL*a*b*
∆L* = -4
∆a* = 3
∆b* = 1
∆E = 5,1

 

Het berekende kleurverschil is dus gebaseerd op twee metingen en zegt iets over het absolute verschil in kleur. Hoe groter ∆E, hoe groter het kleurverschil. Afnemers en producenten kunnen zelf afspraken maken over goed- en afkeurgrenzen bij de productie of levering van textiel. De eisen ten aanzien van kleurverschillen kunnen ook onderdeel uitmaken van inkoopspecificaties en programma's van eisen (PvE's).

 

 

3nh Spectrofotometers en colorimeters

Speciaal voor de Nederlandse textiel-, kleding- en aanverwante branches selecterenden wij uit het programma van Shenzhen 3nh Technology enkele colorimeters en spectrofotometers vanwege de uitmuntende prestaties en goede prijsstelling. Al bij een geringe investering kan men beschikken over een handzame colorimeter. Voor uitgebreidere functionaliteit en hogere nauwkeurigheid is er een spectrofotometer beschikbaar.

Ga naar het overzicht voor meer informatie.

 

Informatie aanvraag

Naam *
E-mail *
Telefoon
Over welk toestel wilt u informatie ontvangen? *


* verplicht